Opis, styl i wykonanie
Duża, ręczna maszynka do mielenia mięsa Alexanderwerk z Remscheid, z odlanym oznaczeniem „32” oraz literą „T”. To masywny, ważący 11 kg egzemplarz o wyrazistym industrialnym charakterze: rozbudowana podstawa, obszerny lejek i długa korba nadają mu wygląd dawnego wyposażenia zakładu masarskiego.
Korpus i podstawa wykonane są z żeliwa. Widoczne odlewane napisy „ALEXANDERWERK” i „REMSCHEID” wskazują producenta oraz miasto jego działalności w Niemczech. Metalowy mechanizm uzupełnia korba z malowaną, drewnianą rękojeścią. Zachowane przetarcia powierzchni, miejscowe ślady utlenienia i ubytki wykończenia pokazują wiek użytkowego przedmiotu.
Stan bardzo dobry. Maszynka jest kompletna i sprawna mechanicznie — nadal może mielić. W wyposażeniu znajdują się ślimak, nóż, dwa sitka o różnej wielkości otworów, pierścień mocujący, korba ze śrubą oraz cztery wkręty pokazane na zdjęciach.
Egzemplarz pochodzi z pierwszej połowy XX wieku, najprawdopodobniej lata 1910–1930. Datowanie jest przybliżone, oparte na konstrukcji i porównaniu z dawnymi wyrobami tej fabryki; zachowane oznaczenia nie określają konkretnego roku produkcji.
Alexanderwerk i Remscheid – historia producenta
Alexanderwerk powstał w 1885 roku w Remscheid jako odlewnia założona przez Alexandra von der Nahmera. Ręczne maszynki do mięsa należały do pierwszych produktów zakładu. W 1899 roku przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę akcyjną; jego oferta obejmowała również krajalnice do chleba, tarki, wyciskarki, wagi oraz maszyny dla rzeźni i dużych kuchni.
„Remscheid” jest nazwą miasta, a „Alexanderwerk” nazwą fabryki — oba napisy odnoszą się do tego samego producenta. Dawne żeliwne maszynki tej marki znajdują się w zbiorach muzealnych, m.in. w Dorfmuseum Meierhof, które datuje swój egzemplarz na początek XX wieku. Jest to kontekst historii tego typu urządzeń, a nie dokumentacja pochodzenia oferowanej sztuki.
Konstrukcja i funkcjonalność
Korba obraca ślimak, który przesuwa zawartość korpusu w stronę noża i sitka. Odkręcany pierścień umożliwia rozłożenie przedniej części i wymianę sitka. Stopy podstawy mają otwory do przykręcenia urządzenia do blatu. Zachowana sprawność mechanizmu pozwala pokazać zasadę działania dawnej maszynki, co jest dodatkowym atutem podczas ekspozycji historii rzemiosła.
Charakter i zastosowanie
Okaz o muzealnym charakterze, szczególnie interesujący dla kolekcjonera zabytków techniki i dawnego wyposażenia masarskiego. Duży format, czytelne sygnatury i zachowane wyposażenie pozwalają zaprezentować zarówno sylwetkę urządzenia, jak i jego budowę.
Może stać się centralnym elementem gabloty w muzeum rzemiosła, izbie tradycji lub siedzibie manufaktury wędliniarskiej. W gabinecie dyrektora zakładu mięsnego będzie nawiązaniem do historii branży. Pasuje również do wnętrz industrialnych, loftów i restauracji eksponujących dawne narzędzia pracy — zwłaszcza w zestawieniu z drewnem, cegłą i metalem.